Bob blwyddyn, amcangyfrifir bod 454 tunnell o offer chwaraeon yn mynd i safle tirlenwi, gan gynhyrchu'r hyn sy'n cyfateb i 32,400 tunnell o CO₂ – tra bod llawer o deuluoedd yn ei chael hi'n anodd fforddio'r offer chwaraeon sydd ei angen ar eu plant. Ar draws Gorllewin Cymru, cydnabu partneriaid gost amgylcheddol a chymdeithasol yr her hon a daethant ynghyd i greu ateb a rennir.
Wrth wraidd y cydweithrediad hwn mae Replay , ymgyrch a grëwyd ar y cyd gan bartneriaid o dimau datblygu chwaraeon awdurdodau lleol, Triathlon Cymru, y Scarlets, y Gweilch, Codi Pwysau Cymru, Pêl-rwyd Cymru, Athletau Cymru, Beicio Cymru, Hoci Cymru, Clybiau Bechgyn a Merched Cymru, Golff Cymru a mwy.
Roedd clybiau a chymunedau eisiau lleihau gwastraff, gostwng costau i deuluoedd a gwneud cyfranogiad yn fwy cynaliadwy, felly ymunodd Activate West Wales â Sporting Giants i greu'r ymgyrch Replay. Galluogodd cyllid gan Admiral, trwy Grant Cynaliadwyedd mewn Chwaraeon WSA, i'r ymgyrch gael ei chyflwyno ar raddfa fawr ar draws y rhanbarth. Trwy baru â'r platfform ar-lein Loopeto, mae Replay yn fwy na dim ond ymgyrch, mae'n annog newid ymddygiad hirdymor.
Meithrin hyder drwy Lythrennedd Carbon
Cafodd partneriaid gyfle i ymgymryd â Llythrennedd Carbon, gan gyfarparu swyddogion i gael sgyrsiau gyda chlybiau a chymunedau am gynaliadwyedd, gan egluro pam mae ailgylchu, ailddefnyddio a lleihau gwastraff yn bwysig a sut mae ailddefnyddio cit chwaraeon yn gwneud gwahaniaeth sylweddol.
Economi gylchol ar gyfer cit chwaraeon, offer a gwisg ysgol
Mae Loopeto yn cael ei redeg gan Holly a Sean Gallagher, rhieni i dri o blant sy'n weithgar yn yr ysgol a chwaraeon. Ar ôl treulio blynyddoedd yn ymwneud â chwaraeon ar lawr gwlad, gwelsant yr un broblem ym mhobman - nid oedd gan deuluoedd ffordd syml, gynaliadwy o drosglwyddo cit chwaraeon neu wisg ysgol rhy fawr i'r rhai a oedd wedi tyfu allan ohonyn nhw.
Y canlyniad oedd gwastraff diangen, costau cynyddol a phlant yn colli cyfleoedd oherwydd bod eitemau hanfodol yn anfforddiadwy. Wedi'u cymell i newid hyn, creodd Holly a Sean Loopeto, marchnad ar-lein lle gall clybiau ac ysgolion rannu eitemau a roddwyd, gan helpu rhieni i gyfnewid yr hyn nad oes ei angen arnynt mwyach.
Mae Loopeto yn darparu'r platfform digidol sy'n helpu'r ymgyrch Replay i annog cymunedau i ailddefnyddio ac ailgylchu cit chwaraeon yn hawdd, yn gyson ac ar raddfa fawr.
Effaith gydweithredol ledled Gorllewin Cymru
Drwy gydweithio, mae Loopeto a Replay yn ail-lunio sut mae cymunedau'n meddwl am ddillad chwaraeon, fforddiadwyedd a chynaliadwyedd. Bydd ymgyrch Replay yn helpu sefydliadau ledled Cymru i drawsnewid sut maen nhw'n rheoli ailddefnyddio cit chwaraeon drwy hyrwyddo Loopeto i rieni, ysgolion, clybiau a chymunedau, gan ei gwneud hi'n haws i deuluoedd gael mynediad at ddillad chwaraeon fforddiadwy wrth leihau gwastraff.
Mae Loopeto hefyd yn cynnig ailddefnyddio gwisg ysgol ledled Cymru, ac mae dwy gymuned wahanol iawn eisoes wedi dangos pa mor bwerus y gall y ddau ddull hyn fod.
Clwb Rygbi Waunarlwydd – ail-ddefnyddio cit chwaraeon yn syml
Roedd Clwb Rygbi Waunarlwydd eisiau gwella sut roedd cit chwaraeon yn cael ei ailddefnyddio. Roedd ei “ystafell esgidiau” yn cynnwys bagiau o hen esgidiau wedi’u storio mewn cynhwysydd, yn anodd eu rheoli, yn anaml yn cael eu defnyddio, ac yn ddibynnol ar wirfoddolwyr. Roedd y clwb yn ei chael hi’n anodd cynnal system ailddefnyddio oherwydd pwysau amser a throsiant gwirfoddolwyr.
Yn 2021, partnerodd y clwb â Loopeto trwy uwchlwytho esgidiau defnyddiadwy ar-lein, cael gwared ar eitemau wedi'u difrodi a hyrwyddo'r platfform trwy WhatsApp a chyfryngau cymdeithasol. Cafodd eitemau eu hailgartrefu'n gyflym, yn enwedig i blant newydd i'r gamp.
Disodlodd Loopeto broses a arweinir gan wirfoddolwyr gyda menter syml, a yrrir gan y gymuned, nad oes angen ei storio na'i didoli, sy'n caniatáu i rieni a chwaraewyr rannu cit chwaraeon yn uniongyrchol ac yn rhoi cyfle i atgoffa rhieni i gadw gweithgaredd i lifo.
Roedd y manteision yn sylweddol gyda chitiau chwaraeon rhy fawr yn cael eu trosglwyddo, gan arbed amser, dileu dibyniaeth ar wirfoddolwyr, cynyddu ailddefnyddio a lleihau gwastraff. Mae Loopeto wedi cefnogi teuluoedd gyda mynediad fforddiadwy at git chwaraeon ac wedi dileu'r stigma trwy gyfnewid preifat a chyfnewid rhwng cyfoedion.
Dywedodd Matt Price , Ysgrifennydd y Clwb: “Mae Loopeto wedi newid yn llwyr sut rydym yn rheoli ailddefnyddio cit chwaraeon. Yr hyn a arferai fod yn ystafell esgidiau anhrefnus yw system syml, sy'n cael ei gyrru gan y gymuned, lle mae rhieni a chwaraewyr yn rhannu cit chwaraeon yn hawdd. Bedair blynedd yn ddiweddarach, rydym yn dal i'w ddefnyddio ac mae'n gweithio'n wych.”
Ysgol Gynradd Bro Dinefwr – gwella mynediad at wisg ysgol a lleihau pwysau ariannol
Wedi'i lleoli yn Llandeilo, roedd Ysgol Bro Dinefwr yn wynebu problemau cynyddol gyda chydymffurfiaeth â gwisg ysgol, gyda fforddiadwyedd yn rhwystr i lawer o rieni. Roedd costau cynyddol yn rhoi pwysau ar deuluoedd, ac roedd angen ateb ymarferol a chynaliadwy ar yr ysgol.
Cyflwynodd yr ysgol Loopeto i greu system syml, ailddefnyddio lle gall rhieni brynu, gwerthu neu rannu gwisg ysgol yn hawdd yn y gymuned. Roedd teuluoedd yn arbennig o werthfawrogi'r gallu i adennill rhywfaint o gost o becyn Addysg Gorfforol drud yr oedd plant yn tyfu allan ohono'n gyflym, ac roedd yr ysgol yn croesawu'r ffaith nad oedd yn rhaid iddynt stocio gwisg ysgol.
Creodd Loopeto gylch parhaus o ailddefnyddio a gafodd gwared ar stigma drwy fynediad preifat, gan gymheiriaid, gwellodd fforddiadwyedd, llai o bwysau ariannol a mwy o ymgysylltiad rhieni. Helpodd y fenter i gefnogi cydymffurfiaeth well â gwisg ysgol a gwell cynaliadwyedd i ni, gan arwain at system sy'n cadw gwisg ysgol mewn cylchrediad ac yn lleihau rhwystrau cost i deuluoedd.
Dywedodd Ian Chriswick , Cyn Bennaeth Cynorthwyol yn Ysgol Bro Dinefwr: “Mae Loopeto wedi ein helpu i fynd i’r afael â chydymffurfiaeth â gwisg ysgol mewn ffordd ymarferol a chynaliadwy, gan roi ffordd haws a mwy fforddiadwy i deuluoedd gael mynediad at wisg ysgol.”
Syniad syml sy'n gwneud gwahaniaeth mawr
Ar draws clybiau chwaraeon ac ysgolion, mae Loopeto a'r ymgyrch Replay yn profi nad oes angen i ailddefnyddio fod yn gymhleth. Drwy roi lle ar-lein syml i gymunedau rannu'r hyn nad oes ei angen arnynt mwyach, mae platfform ar-lein Loopeto yn lleihau gwastraff, yn cefnogi teuluoedd, yn torri costau, yn dileu stigma, yn lleihau llwyth gwaith i staff ac yn cadw cit chwaraeon a gwisg ysgol mewn cylchrediad am hirach.
